Stj. Av. Zübeyde Arslan Yazdı; Stajyer Avukatlar Neyle Yaşar?

Ülkemizde avukatlık mesleğini yapmak isteyen kişiler, hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra bünyesinde bulunmak istedikleri baroya avukatlık stajı için başvurarak avukatlığa ilk adımlarını atmaktadır. Stajyer avukatlar, mesleğin ciddi sorunlarıyla, mesleğin en başında staj aşamasındayken tanışmaktadır.

Gençliğin en büyük problemi olan “geleceksizlik” sorununun, bir stajyer avukatın peşini bu dönemde de bıraktığı söylenemez. Staj sürecinin mesleki bir eğitim süreci olarak tartışılıp geliştirilmesini ümit ederken, bugün, özellikle maddi konular üzerinde yoğunlaşan sorunları tartışmak ve çözüm üretmek zorunluluğu doğmuştur.

Staj başlatmak için toplanması zorunlu olan birçok evrak bulunmaktadır. Bunlar hazırlanıp baroya başvurulduğu zaman, evraklara ek olarak stajın yapılacağı baroya göre tutarı değişebilen kayıt parası istenmektedir ve bu tutar ödenmeden staj kaydı yapılmamaktadır. Kaydiye ücreti adı verilen bu paranın hiçbir hukuki ve kanuni dayanağı bulunmamakla birlikte, zaten para kazanmak için uğraşan bir genci daha en baştan maddi zorluğa uğratmaktadır.

Avukatlık Kanunu’na göre, avukatlık stajının ilk altı ayı adliye stajından, ikinci altı ayı en az beş yıllık mesleki kıdemi olan bir avukatın yanında çalışmaktan oluşur. Avukatlıkla bağdaşmayacağı gerekçesiyle, adliye stajı süresince stajyer avukatların herhangi bir sigortalı gelir getirici işte çalışmaları yasaktır. Peki baronun, stajyerlerin nasıl geçineceğine dair herhangi bir önerisi var mıdır?

Stajyer avukat ücret alamaz, sigortalı ve güvenceli bir işte çalışamaz; herhangi bir hak talebinde bulunacağı kanuni bir zemin zaten yoktur. Zorunlu olarak öğrenmek durumunda olmalarına rağmen hukuken öğrenci sayılmayan ancak istedikleri bir işte çalışıp ayakta durmaları da kanunla yasaklanmış olan stajyer avukatlar, kayıt dışı ve piyasanın insafına kalmış ücretler karşısında tam anlamıyla emek sömürüsüne uğramaktadır. Yani kanun ve yönetmelik hükmü amacının tam aksi neticelere yol açmaktadır. Uygulamada stajyer avukatlar emekleri karşılığında asgari ücretin çok altında maaşla çalışmaktadır. Ülkemizdeki diğer mesleklerin staj dönemleri ya yaz stajı şeklinde ya da lisans eğitiminin bir parçası olarak düzenlenmiş olup kişiler öğrencilik statüsünden yararlanmaya devam edebilmektedir. Öte yandan hakimlik ve savcılık stajı ücretleri ise çoğu yeni avukatın kazanamadığı tutarlarda düzenlenmiştir. Bunlarla beraber değerlendirildiğinde, stajyer avukatlar için bu süreç ezici yüklerle donatılmıştır. Adliye stajı sürecini, adliyeye gidip gelerek sadece imza atmakla geçiren stajyerlerin yol masrafı dahi onlar için bir masraf kalemidir. Stajyer avukatların zorunlu olarak karşılaştığı sıkıntılar, baro tarafından da zorunlu olarak düşünülmeli ve Kanun’da değişiklik yapılması bakımından gereken çalışma ortaya koyulmalıdır.

Stajyer avukatların bir kısmı, maddi durum araştırmasının ardından “yoksul” çıkarsa staj kredisi alabilmektedir. Bir kısım diye bahsedilen stajyer avukatların tamamı ise burs verilmeyip krediye mahkum edilmelerinden, bunun da zaten iki ayda bir verilmesinden ve geri ödeme faizinin yüksek olmasından şikayetçidir. Bugün Türkiye’de 4 gençten 1’i işsiz; milyonlarca genç üniversitedeyken aldığı öğrenim kredisini ödeyemez durumdadır. Bahsedilen bu ezici ve eşitsiz maddi tabloda, stajyer avukatların tamamına karşılıksız burs imkanının sağlanması talebi yükseltilmelidir.

Leave a Reply

Your email address will not be published.